Chọn đơn vị sản xuất TVC ở Đà Nẵng: 7 câu hỏi trước khi ký

Phần lớn rắc rối của một dự án TVC không nằm ở khâu quay, mà nằm ở những thứ không ai hỏi trước khi ký. Dưới đây là bảy câu hỏi mà người làm nghề ở Đà Nẵng hay ước khách hỏi sớm hơn.

Đà Nẵng có một đặc điểm riêng: rất nhiều dự án quảng cáo ở đây được đặt từ xa. Nhãn hàng ngồi Sài Gòn hoặc Hà Nội, đôi khi ngồi Singapore, chốt hợp đồng qua email rồi chỉ bay ra đúng ngày quay. Vì vậy phần lớn thông tin quan trọng phải được hỏi và trả lời trong giai đoạn trao đổi, chứ không phải lúc đã đứng ở bối cảnh.

Bảy câu dưới đây không phải để bắt bí ai. Chúng chỉ giúp hai bên biết trước mình đang đồng ý cái gì.

1. Ai là người cầm máy trong buổi quay này?

Người chào giá và người bấm máy thường không phải một. Điều đó bình thường. Điều không bình thường là tới ngày quay mới biết ê-kíp gồm những ai.

Hỏi thẳng: đạo diễn hình ảnh là ai, đã làm bao nhiêu buổi cùng nhóm này, và nếu người đó bận thì ai thay. Một ê-kíp có người cố định sẽ trả lời câu này trong ba mươi giây. Một nhóm ghép tạm cho từng job sẽ trả lời vòng vo.

2. Báo giá có tách hạng mục không?

Một con số trọn gói nghe gọn nhưng không kiểm được. Báo giá tách hạng mục cho thấy tiền đi đâu: bao nhiêu ngày quay, bao nhiêu người, nhóm thiết bị nào, bao nhiêu ngày hậu kỳ, có kỹ xảo hay không.

Quan trọng hơn, bảng tách hạng mục cho phép cắt đúng chỗ khi ngân sách không đủ. Không có nó thì mọi đề nghị giảm giá đều biến thành giảm chất lượng ở một chỗ nào đó mà khách không nhìn thấy.

3. Nếu một món thiết bị hỏng giữa buổi thì bao lâu có món thay?

Câu này ít người hỏi nhưng ảnh hưởng trực tiếp tới buổi quay. Thiết bị là của đơn vị sản xuất hay lấy từ nhà cho thuê tại Đà Nẵng đều không quan trọng; phần lớn ê-kíp giỏi ở đây làm việc với cả hai nguồn. Điều quan trọng là phương án dự phòng: máy chính lỗi thì máy thứ hai ở đâu, đèn cháy bóng thì ai mang đèn khác tới, và mất bao lâu.

Hỏi ba ý: thiết bị được kiểm tra và sạc đầy trước ngày quay chưa, món nào có sẵn bản dự phòng ngay tại hiện trường, và nhà cho thuê hay kho của đơn vị cách bối cảnh bao xa. Ở Đà Nẵng, khoảng cách từ trung tâm ra các bối cảnh hay dùng như Sơn Trà, Ngũ Hành Sơn hay Hội An dao động từ mười lăm phút tới hơn một tiếng lái xe. Con số đó quyết định việc một cái đèn cháy bóng là mười lăm phút chờ hay là mất nửa buổi.

Một ê-kíp làm việc quen với nhà cho thuê trong thành phố, có thể đổi ống kính hay thêm đèn trong vòng một tiếng, không thua gì đơn vị tự sở hữu kho. Cái cần tránh là ê-kíp không trả lời được câu “nếu hỏng thì sao”.

4. Bao nhiêu vòng chỉnh sửa, và ghi ở đâu?

Đây là chỗ hay vỡ trận nhất. Hợp đồng ghi “chỉnh sửa theo yêu cầu” tức là không ghi gì cả.

Con số hợp lý cho một TVC ngắn thường là hai vòng chỉnh sửa lớn sau bản dựng đầu, cộng một vòng chỉnh nhỏ trước khi xuất bản cuối. Quan trọng là con số đó nằm trong hợp đồng, kèm định nghĩa thế nào là một vòng. Nếu không, bên làm sẽ hiểu là hai lần, bên đặt sẽ hiểu là tới khi nào ưng.

5. Nhạc nền lấy từ đâu, giấy phép loại nào?

Một video quảng cáo chạy trên nền tảng lớn có thể bị gỡ vì bản nhạc nền. Chuyện này xảy ra nhiều hơn người ta tưởng, và thường bị phát hiện sau khi chiến dịch đã chạy.

Hỏi rõ: nhạc mua ở thư viện nào, giấy phép có bao gồm phát sóng truyền hình hay chỉ cho mạng xã hội, và ai giữ bằng chứng mua. Câu trả lời tốt luôn kèm tên thư viện cụ thể.

Cùng nhóm câu hỏi về quyền, còn hai thứ hay bị bỏ qua. Một là quyền sử dụng hình ảnh diễn viên hoặc người mẫu: dùng trong bao lâu, trên kênh nào, ở thị trường nào. Hợp đồng talent cho TVC thường ghi rõ một năm hoặc hai năm, hết hạn mà chiến dịch còn chạy là phát sinh phí gia hạn. Hai là file gốc sau dự án: ai giữ, giữ bao lâu, khách có được nhận không. Hai dòng này không tốn gì khi ghi vào hợp đồng, và tốn rất nhiều khi nhãn hàng muốn chạy lại chiến dịch năm sau.

6. Bàn giao mấy tỉ lệ khung hình?

Một chiến dịch quảng cáo bây giờ hiếm khi chỉ cần một bản. Bản ngang cho website và TV, bản dọc cho điện thoại, bản vuông cho một số vị trí quảng cáo.

Nếu điều này được nói ra từ đầu, đạo diễn hình ảnh sẽ căn khung để cắt được cả ba mà không mất chủ thể. Nếu nói sau khi quay xong, bản dọc gần như luôn bị cắt mất một nửa bố cục. Đây là câu hỏi rẻ tiền nhất trong bảy câu, và cũng là câu tiết kiệm nhiều nhất.

Đi kèm với nó là câu hỏi về chữ trên hình. Một bản có phụ đề và một bản không phụ đề là hai lần xuất file, và nếu chữ được đặt sát mép thì bản dọc sẽ nuốt mất chữ. Nói trước thì khâu dựng chừa chỗ ngay từ bản đầu, còn nói sau thì phải dựng lại.

7. Trời mưa thì sao?

Mùa mưa ở Đà Nẵng rơi vào khoảng tháng 9 tới tháng 12, và trong những tháng đó một buổi quay ngoài trời có thể mất trắng vì hai tiếng mưa. Ngược lại, từ tháng 4 tới tháng 8, khoảng từ 10 giờ sáng tới 2 giờ chiều nắng gắt tới mức da người lên hình rất khó xử lý, nên nhiều ê-kíp chia buổi quay thành sáng sớm và chiều muộn.

Vì vậy hợp đồng nên có một dòng về dời lịch do thời tiết: dời trong bao nhiêu ngày thì không phát sinh chi phí, và phương án dự phòng là gì. Phương án dự phòng phổ biến nhất là chuyển phần quay được vào studio, nơi ánh sáng và tiếng động không phụ thuộc trời. Ở Đà Nẵng có thể thuê studio quay phim Đà Nẵng theo giờ, ví dụ studio của CINEFY rộng 360m², có phông cyclorama và blackout hoàn toàn, nên phần quay sản phẩm hay phỏng vấn chuyển vào trong nhà ngay trong ngày mà không đổi chất lượng hình, dù ê-kíp quay là của đơn vị nào.

Một mẹo nhỏ để dùng bảy câu này

Đừng gửi cả bảy câu thành một bảng hỏi. Nó biến cuộc trao đổi thành một kỳ thi và không ai trả lời thật.

Cách hiệu quả hơn: hỏi câu 1, 2 và 7 trong buổi trao đổi đầu tiên, vì ba câu đó quyết định có nên đi tiếp không. Bốn câu còn lại đưa vào lúc soát hợp đồng, khi hai bên đã có đủ thiện chí để viết mọi thứ ra giấy.

Nếu cần một điểm bắt đầu để so sánh, trang quay phim quảng cáo tại Đà Nẵng của CINEFY liệt kê các hạng mục thường có trong một báo giá TVC, đủ để đối chiếu với báo giá đang cầm trên tay.

Về tác giả: CINEFY là công ty sản xuất TVC, phim doanh nghiệp và cho thuê studio, thiết bị quay tại Đà Nẵng, thành lập năm 2022, có studio 360m² riêng và kho máy quay thuộc sở hữu tại 179B Nguyễn Công Trứ, An Hải, Sơn Trà, Đà Nẵng. Sản xuất video và thuê thiết bị: 0779 771 234. Studio và podcast: 0965 408 519. Website: cinefy.com.vn.